Zoeken
  • Sophie Deleu

Vijf eikels genomineerd door Van Dale


Het is elk jaar iets om naar uit te kijken: de verkiezing van het nieuwe woord van het jaar door Van Dale. Dankzij deze verkiezing is onze Nederlandse taal een aantal prachtige woorden rijker, zoals treitervlogger (2016) en appongeluk (2017). Dit jaar zijn weer 18 woorden genomineerd. Tot mijn grote genoegen zitten er vijf woorden bij, waarmee echte eikels worden bedoeld! Voor mij is het een aanwijzing, dat wij echt creatief en vernieuwend worden, als wij onze boosheid of angst onder woorden durven brengen.


Wat mij namelijk opvalt, is dat de smeuïgste nieuwe woorden vaak een negatieve gevoelswaarde hebben. Van de 18 genomineerde woorden voor 2018, drukken er slechts drie iets leuks uit. Tenminste, als je optimistisch bent ingesteld. ‘Mangomoment’ mag dan verwijzen naar het hemelse genieten van een bijzonder moment in de zorgverlening, het ging wel om een doodzieke patiënt. Plogging – het oppikken van afval tijdens het hardlopen – leek me bij eerste lezing positief. Maar ook daar kun je op afdingen: door plogging legitimeren we de sluikstort.

Sluikstort is geen nieuw – Vlaams - woord, maar wel erg mooi. In België zijn er trouwens andere woorden genomineerd voor Van Dale. Mijn indruk is dat deze gemiddeld genomen minder vijandig zijn. Het Vlaamse woord van vorig jaar is ‘koesterkoffer’, een koffer met tastbare herinneringen aan een kind dat is overleden. En nu staat uitgesproken feestelijke ‘frosecco’ (bevroren prosecco) op de lijst. Maar het negatieve ‘moordstrookje’ – een smal fietspad langs een gevaarlijke weg – is bijzonder goed getroffen en wat mij betreft een blijvertje.

Kennelijk hebben we het nodig, onze angsten en ergernissen telkens op een nieuwe manier uit te drukken. Het lucht op of het troost als er een nieuw woord is voor iets ergs. Of voor iemand die heel vervelend is! In de Nederlandse lijst komen vijf nieuwe eikels voor: balanstrutje, blokkeerfries, creditboy, selfieshopper en yogasnuiver.

Ik proef ze even. Balanstrutje is iemand die zo veel bezig is met haar werk-privébalans dat ze op weg naar de top haar eigen graf graaft. Als eikel is ze wat mij betreft niet effectief, want zij zit alleen zichzelf in de weg. De blokkeerfries – die demonstratie vóór of tegen Zwarte Piet onmogelijk maakt – is wel een sta-in-de-weg. Maar hij gaat Sinterklaas niet overleven. De creditboy, die je dwingt een telefoonabonnement af te sluiten en vervolgens de telefoon afpikt, is wel een echte nare vent. Nog erger dan de selfieshopper (vaak een zij), die tenminste nog zelf haar bestellingen doet, er dan mee op de foto gaat en de aankopen terugstuurt. Toch diefstal naar mijn mening.

En dan hebben we nog de yogasnuiver. Een interessante eikel, omdat hij – of zij – zo’n paradoxaal gedrag vertoont. Enerzijds hecht de yogasnuiver door de week veel belang aan een gezonde levensstijl, anderzijds gaat zij – of hij – in het weekend helemaal los met cocaïne en partypillen. Een zalig woord omdat het verwijst naar heel veel ergernissen tegelijk! Een yogasnuiver is tegelijk een angsthaas, een schijnheilige, een slokop, een moraalridder, een slappe zak… Als het de verkiezing van de eikel van het jaar was, wist ik het wel.

In de Vlaamse lijst opmerkelijk genoeg geen enkel woord dat verwijst naar een mens die – of dat - zich slecht gedraagt. Zelf heb ik ook niet gestemd op een mens. Voor mij is het ‘rooftijdschrift’ - wetenschappelijk neptijdschrift - dat de titel van nieuw woord verdient. Het is zowel in Nederland als in Vlaanderen genomineerd. En volgens mij zitten er echte eikels achter!



60 keer bekeken0 reacties

© 2018 by EspritDeleu